Wist je dat jouw verwachtingen niet alleen de leerprestaties van je deelnemers beïnvloeden, maar ze een net zo groot effect hebben op het zelfbeeld van je deelnemer? Hoe positiever jouw verwachtingen, hoe positiever het zelfbeeld van jouw deelnemer!

Het selffulfilling prophecy-onderzoek toont aan dat de manier waarop leraren* en deelnemers met elkaar omgaan in belangrijke mate wordt beheerst door het beeld en de daaruit voortvloeiende verwachtingen die leerkrachten en deelnemers van elkaar hebben. Het wijst er ook op dat de omgang tussen leerkracht en deelnemer niet per definitie voor alle deelnemers gelijk verloopt.

Vooraf opgestelde verwachtingen

Uit onderzoek blijkt dat het verstrekken van informatie over de deelnemer vooraf invloed heeft op de verwachtingen van de leraar. Ook zijn de eigen gedragsobservaties van jou van grote invloed. Over achtergrondinformatie beschikken kan dus nuttig zijn, maar liefst nadat je zelf onbevangen de kans hebt genomen om met de deelnemers kennis te maken.

Behandel iedereen gelijkwaardig, maar niet gelijk

Je eigen gedragsobservaties kunnen al voldoende zijn om negatieve verwachtingseffecten te creëren. Belangrijk is hoe je het gedrag van een deelnemer interpreteert en op welke gronden je die interpretaties baseert. Is Joris lui, of zit hij hard na te denken? Dat valt vaak niet zonder meer te zien. Het is beter om vooraf nog geen aannames te doen, maar bij iedere deelnemer hetzelfde te verwachten. Maar daarbij wel rekening te houden dat iedere deelnemer zijn of haar best doet op zijn of haar niveau. Behandel iedereen gelijkwaardig, maar niet gelijk. Het komt voor, dat we van de deelnemers die bijvoorbeeld moeite hebben met concentratie, dezelfde hoeveelheid werk en kwaliteit verlangen als van deelnemers die geen problemen hebben. Op dat moment zien deze deelnemers dat ze tekortschieten en krijgen ze het idee: “dat lukt mij echt nooit.” Een prima moment om dan naar een leukere bezigheid te zoeken. En let op: een leukere bezigheid in de ogen van de deelnemer. Het kan zijn dat die bezigheid niet “leuker” is in jouw ogen! Pas de oefening dus aan op de deelnemer.

Let op je verwachtingen

Het heeft ook veel te maken met de druk die je misschien tijdens het lesgeven** ondervindt. Je bekommerd je er terecht om dat je les erop vooruit gaat, dat je je programma afwerkt, enz. Maar let op wanneer je minder positieve verwachtingen over een deelnemer hebt. Dan is de kans groot dat deze deelnemer snel buiten de boot valt. Je steunt in aanzienlijke mate op de medewerking van je deelnemer. Deelnemers die zelf minder op de voorgrond treden, creëren vaak negatieve verwachtingen, waardoor ze uiteindelijk nog wat meer in de hoek worden geduwd.

Wordt bewust van jezelf

We kunnen deze verwachtingseffecten met een eenvoudige methode reduceren, namelijk door jou bewust te maken van dit effect. Ook zorgen we voor meer bewustzijn bij de onbewuste/bewuste verwachtingen die we in het verleden gecreëerd hebben. Wanneer we ons bewust zijn van onszelf, dan ben je je ook bewust van de verwachtingen die je creëert. Je kunt deze simpelweg veranderen door je gedachten over een deelnemer te veranderen. De gedachten veranderen zodat je verwachting naar de deelnemer ook veranderd. Iedere deelnemer doet zijn best op zijn of haar beste kunnen. En dit kun je versterken door te complimenteren op wat je een deelnemer ziet doen… Dan versterk je de sterke eigenschappen.

 

*Leraar/leerkracht/docent = coach, yogadocent, dansdocent, bootcamp trainer, et cetera.
**Lesgeven/les = alles wat je een ander wilt leren!